larck3.bmp (198966 bytes)

 

Wonder boats trips on Jökulsárlón(Glacier lagoon)

Cruises on the Glacial lagoon at Breiðamerkursandur - a unique scenic adventure, with outstanding oppurtunities for photography.Duration of boattrip approx 40 minutes.

Booking and information Höfn Einar B Einarsson       

Tel(354) 478 2122

Tel(354) 852 0631 Gsm (354) 899 5920

Fax (354) 478 1065 Fax (354) 478 2222   

jökulsárlón nott.jpg (24840 bytes)

lon.JPG (20751 bytes)     hjolab.jpg (19543 bytes)

 

Jökulsárlón er hyldjúpt jakafullt stöðuvatn milli Breiðamerkurjökuls og jökulöldu. Lónið fór ekki að myndast að ráði fyrr en eftir 1950, en áður féll Jökulsá beint undan jökli í sjó með miklum þunga og var hún lengstum meðal skæðustu vatnsfalla á Suðurlandi. Núna er Jökulsárlón vinsæll áningarstaður ferðamanna sem tíðum sigla innan um tignarlega ísjakana.

Jökulsárlón is a deep lake clustered with ice floes, between the Breiðamerkurjökull glacier and a ridge of glacial till. The glacial lagoon began to form around 1950; before this, the Jökulsá river flowed from under the glacier directly out to sea, swiftly and dangerously. Today the Jökulsárlón lagoon is popular with visitors, who can cruise on the water among majestic ice floes.

Die Gletscherlagune Jökulsárlón ist ein tiefer, mit Eisbergen übersäter See. Er liegt zwischen der Gletscherzunge Breiðamerkurjökull und dessen Endmoräne eingebettet und hat sich seit dem Rükzug des Gletschers um 1950 gebildet. Zuvor entsprang der Fluß Jökulsá direkt unter der Gletscherzunge und ergoß sich als reißender Strom ins Meer. Er stellte lange Zeit eines der gefährlichsten Hindernisse für Reisende in Südisland dar. Heute ist die Lagune ein beliebtes Ziel fürTouristen, die gerne eine Bootsfahrt zwischen den majestätischen Eisbergen unternehmen.

 

Fyrir 1950 rann Jökulsá á Breiðamerkursandi beint undan jökli u.þ.b. 1½ km til sjávar. Síðan hefur jökullinn hörfað og sístækkandi lón myndazt. Meðalrennsli árinnar er 250-300 m³/sek. og stórir ísjakar brotna af jökuljaðrinum, sem er á floti í vatni. Lónið er feikidjúpt, a.m.k. 190 m. Áin styttist stöðugt vegna brimrofs og árið 1998 var hún varla meira en 500 m. Yfirborð lónsins hefur lækkað stöðugt, þannig að nú gætir sjávarfalla í því. Það þýðir einfaldlega, að hlýrra vatn streymir inn í það á flóði og ísinn bráðnar mun hraðar en fyrrum. Bæði loðna og síld ganga inn í lónið og selurinn eltir ætið. Víða má sjá æðarfugl syndandi milli jakanna. Það er ógleymanlegt að sigla með bátunum um lónið og virða fyrir sér litaskipti íssins og ótrúlegar höggmyndir náttúrunnar. Það er rekin bátaútgerð fyrir ferðamenn á lóninu og þar er lítið veitingahús. Austurleið hf. hefur viðkomu við lónið á hverjum degi á sumrin, bæði í áætlun og dagsferðum tengdum Skálafellsjökli frá Höfn. Vegalengdin frá Reykjavík er um 400 km.

Frá 14. öld fram að byrjun 20. aldar var nær samfellt kuldaskeið, einkum eftir 1600, oft nefnt „litla ísöldin" , því að líklega var það kaldasta skeið hér á landi frá lokum ísaldar. Talið er að um 1650 hafi hjarnmörk á sunnanverðum Vatnajökli verið um 350 m lægri en á 11. öld, í 750 m hæð. Snjór hlóðst á jökla og þeir tóku að skríða fram eyðandi landi, gróðri og byggð. Henderson (1818) taldi, að árið 1815 hafi upptök Jökulsár ekki verið meira en 2 km frá sjó og er sú vegalengd svipur (um 2200 m) á Íslandskorti Björns Gunnlaugssonar, sem talin er komin frá landmælingum Scheels og Frisaks 1813 og A. Aschlunds frá 1817. Árið 1836 taldi Gaimard 400 m frá upptökum að ósum Jökulsár. Samtímis framskriðinu varð landauki fram frá 1817 til 1904. Árið 1934 skreið jökullinn skyndilega fram og náði næstum út í sjó, ár flæddu yfir allar engjar á Felli, sem um miðja 18. öld var talin mesta slægjujörð í Suðursveit og huldust grjóti og auri. Um skeið hélzt bærinn á eyju en loks tók hann sjálfan af. Ekkert lát varð á framrás jökulsins. Árið 1875 ruddist hann hratt fram og heimamenn óttuðust að hann næði að sjó og lokaði leið yfir Breiðamerkursand. Svo fór þó ekki, og þegar Howell (1893) fór um sandinn 1891, áður en hann kleif Öræfajökul, sagði hann um 1600 m frá jökli að sjó. Stuttu síðar gerði jökullinn lokaatrennu að sjó og lengst er talið, að hann hafi náð fram árið 1894, 256 m frá sjó og 9 m yfir sjávarmáli. Eftir það tók hann að hopa, hægt í fyrstu, en hratt eftir 1930. Alls mun framskrið austurjökulsins, þar sem nú er Jökulsá, hafa verið um 9 km frá 1732 til 1890. Árin 1934-35 fór Jökulsárlón að koma fram við jökulsporðinn og Jökulsá, sem var þá 1 km löng, að grafa sér fastan farveg til sjávar. Lónið stækkaði ört eftir 1937, var orðið 7,9 km² árið 1975, 10,4 km² 1991, u.þ.b. 18 km² 1999 og enn stækkað það og dýpkar. Jökulsporðurinn er nú um 3 km frá sjó og hörfar til norðurs. Árið 1992 fór Stemma úr farvegi sínum og tók að renna í Jökulsárlón og Stemmulón, 2,1 km², tengdist því. Við hop vesturstraums Breiðamerkurjökuls kom Breiðárlón í ljós snemma á þriðja áratugi 20. aldar, en Breiðá rann frá því til sjávar um 6-7 km vestan Jökulsár unz hún braut sér farveg vestur í Fjallsá árið 1954. Breiðamerkurjökull og Fjallsárjökull skildust að árið 1946. Undan jöklinum kemur gróðursnauður sandurinn og engin ummerki eeru um gömul bæjarstæði en stöðugt bera ár fram móhnausa, leifar af fornum grassverði og birkilurka sem vitna um hina horfnu Breiðumörk (Breiðármörk). Af bæjum í landnámi Þórðar illuga eru nú Kvísker ein eftir.

Á móts við Eyjólfsfjall fellur austurstraumur Breiðamerkurjökuls bratt niður fyrir sjávarmál og skríður síðan um 20 km langa rennu niður í Jökulsárlón. Nyrzt í henni er jökullinn 800-900 m þykkur og nær 175 m niður fyrir sjávarmál, en dýpst 300 m 2-3 km ofan við Jökulsárlón og þar er hann 300-400 m þykkur. Mjóstur er straumurinn skammt suðvestan við Innri-Veðurárdal, um 3,5 km breiður, en síðar breiðir hann úr sér og er um 7 km breiður við jökulsporð. Ísstraumur fellur suður í Jökulsárlón en hluti sveigir austur að upptökum Stemmu. Sé horft upp eftir troginu, vekur athygli, að um 3 km suður af Skálabjörgum rís stakt, keilulaga fjall 300 m yfir sjávarmál, sem hefur staðið af sér rof, þegar setlög grófust fram umhverfis það. Þessi eyja í troginu er beint norðaustur af fjallsbrík, sem nær að Káraskeri.

Frá því að Jökulsárlón fór að myndast á þriðja tug 20. aldar, hefur ströndin framan við mynni Jökulsár hörfað vegna þess, að framburður frá jöklinum hefur setzt í lónið og aðeins lítill hluti hans borizt með ánni til strandar. Framburður undan jöklinum hefur því ekki bætt up strandrof. Samanburður á kortum frá 1904 og 1989 sýnir, að strandlínan hefur hörfað á 8 km löngum kafla við ármynnið. Mest hafa rofizt af ströndinni 700 m ár 85 árum, að meðaltali 8,5 m á ári. Hopið frá 1945 til 1989 var svipað.

 

 

Mvc-001f.jpg (34340 bytes)                            Mvc-008f.jpg (28449 bytes)

 

 

 

Mvc-014f.jpg (38294 bytes)                            Mvc-015f.jpg (40299 bytes)

 

Jökulár eru, eins og nafnið bendir til, ár sem eiga upptök sín í jöklum. Leysingavatn jökla myndar þær og hafa hitasveiflur og hitastig lofts áhrif á vatnsmagn þeirra. Eru þær mestar yfir sumartímann og þá sérstaklega síðdegis á heitum sumardögum. jökulár eru gruggugar af bergsalla sem jöklar hafa sorfið úr í undirlagi sínu. Allflestar ár sunnan Vatnajökuls eru jökulvötn. Ofan Hestgerðislóns eru Smyrlabjörg og liggur þar einn hrikalegasti fjallvegur landsins upp á Skálafellsjökul. Aðeins vestar í dölunum ofan Kálfafellsstaða er steinaríki mjög fjölbreytt. Frá Reynivöllum er gott útsýni yfir Breiðamerkursand, sem myndaður er af árframburði. Þar eru miklar varpstöðvar skúmsins. Á sandinum eru þrjú lón og merkast þeirra er Jökulsárlón. Siglt er um lónið sem eru um 100 m djúpt og fullt af hrikalegum ísjökum. Er lónið mjög vinsæll ferðamannastaður og ættu allir þeir sem ekki hafa prófað að sigla um lónið endilega að gera það sem fyrst þar sem lónið hefur að geyma gífurlegu náttúrufegurð.

 

 

 Jökulsá á Breiðamerkursandi sem liggur í Suðursveit fellur undan Breiðamerkurjökli, því sem næst á miðjum Breiðamerkursandi. Meðaldýpið reyndist vera um 64m árið 1976, samkvæmt því hefur jökullinn og þrýstivatn undir honum grafið sig niður eina 37 cm á ári í 130-175 ár. Þótt Jökulsá sé ekki nema um 1500 m löng, er hún í röð vatnsmestu stórfljóta á landinu Um síðustu aldamót var hún enn styttri, þá var hún aðeins um 1000 metrar og var þá stysta stórá landsins. Áður féll hún beint undan jökli í sjó fram, en í dag hafa orðið stórfelldar breytingar lónsins til góðs vegna hlýnandi veðurfars hér við land. Vegna þessa hefur myndast stórt vatn milli Breiðamerkurjökuls og jökulöldu úti við sjóinn. Vatnið er hyldjúpt eða um 100 m og botn vatnsins nær langt niður fyrir yfirborð jarðar og um flóð fellur sjór niður í það. Brotnað hafa úr jöklinum stórir ísjakar sem fljóta um vatnið, er þetta mjög skemmtileg sjón. Mestur hluti lónsins hefur myndast eftir 1950.

        jökuls13.JPG (48737 bytes)

Lónið er grópað í lítt hörnuð setlög frá því mjög seint á ísöld. Lögin virðast hafa sest til í fremur grunnum en breiðum dal. Á botni lónsins eru mjög nýleg setlög.

Jökultungan við Jökulsárlónið er allt að 30 m há og lónið fær einhverja km inn undir ísinn sem flýtur og spennist upp er út á vatnið kemur. Stór stykki brotna úr blágrænu og hvítu stálinu, jökullinn kelfir eins og sagt er.

 

Jökulsá er ein mannskæðasta vatnsfall á Suðurlandi. Þar hafa margt manna drukknað við að reyna að komast yfir hana. Áður var oft farið fyrir ofan upptök hennar á jökli, ef hún reyndist óreið. Var þá þrætt milli jökulsprungna um stórhættulega leið og gat leiðin tekið nokkrar klukkustundir.

Árið 1927 fórst maður þar á jöklinum, er hann var að fara yfir upptök Jökulsár. Sprakk jökullinn undir honum og myndaðist hyldjúp gjá, sem maðurinn hrapaði ofan í ásamt sjö hestum. Þrír hestanna náðust lifandi upp en fjórir drápust. Það er síðasta slysið, sem orðið hefur verið við Jökulsá.

Sagnir hafa gengið um ókind í Jökulsá, líkasta skötu í útliti, nema miklu stærri. Flæktist hún fyrir fótum hesta, uns þeir skullu í ána. Skaftfellingar kölluðu þessa skepnu vatnsanda.

 Fleiri lón eru við jökuljaðrana í nágrenninu. Undanfarin nokkur ár hefur t.d. heldur dregið úr hopi Breiðamerkurjökuls og á tveimur mælistöðvum hefur mælst framskrið a.m.k. eitt árið. Lengst hefur jökullinn hopað milli 2,5 og 3,3 km frá stöðunni eins og hún var 1894. Vestan Breiðamerkurjökuls er Öræfajökull en hann er eldkeila. Þar ber hæst Hvannadalshnúkur, hæsti tindur Íslands, 2119 m hár. Margir skriðjöklar falla niður hlíðar Öræfajökuls. Útsýni Öræfajökuls er stórfenglegt en gengið er á hann reglulega frá Skaftafelli. Gangan er allerfið og tekur um 8 klst. Á jökulsárlóni eru nokkrir bátar í reglubundnum siglingum og hægt er að sigla með þeim á milli jakanna í lóninu. Tveir dalir ganga inn í fjallaklasann austan Breiðamerkurjökuls, Veðurárdalur og Innri-Veðurárdalur, umgirtir samnefndum fjöllum, Veðurárdalsfjöllum. Sunnar er Fell en undir því er Breiðamerkursandur sem teygir sig eina 30km undir Öræfajökul. Á fáum stöðum er hægt að komast í jafn nána snertingu við mörg virk náttúruöfl. Þar er eldkeilan Öræfajökull sem hefur gosið tvisvar eftir landnám, skriðjöklar af öllum stærðum, jökulvötn smá og stór að ónefndu sjávarrofi sem ógnar veginum og brúnni við lónið.

Vegfarendum á Breiðamerkursandi finnst mörgum þeir vera fremur staddir í eyðilegu heimskautalandi en á Íslandi. Feiknastór jökulflæmi, gróðurvana fjallstindar, gróðurlítill jökulsandur og ísjakar kalla fram þessa tilfinningu.

 

 

jökuls12.JPG (38495 bytes)     jökuls13.JPG (48737 bytes)

jökuls14.JPG (51394 bytes)      jökuls15.JPG (41823 bytes)