New Page 1

Úr fjötrum fátæktar
Reykjavík 7. janúar 2006. Það er ástæða til að hvetja alla sem vettlingi geta valdið að lesa viðhorfsgrein Ellerts B. Schram í Fréttablaðinu í dag, 7. janúar. Það er ekki oft sem maður fær beint í æð viðurkenningu frá hægrimanni/auðvaldsbarni að miðað við hvernig þjóðfélagsástandið hafi verið í heiminum og á Íslandi fyrr á tímum hafi verið skiljanlegt að ungt fólk með réttlætiskennd hafi aðhyllst kommúnisma eða róttæka jafnaðarstefnu. Lesa áfram

Því stefni ég Líndal
Það hefur, eðlilega út af fyrir sig, vakið athygli fjölmiðla að ég hafi brugðið til þess ráðs að stefna Sigurði Líndal lagaprófessor fyrir meiðyrði í minn garð. Sjálfum finnst mér hörmulegt að til þess hafi komið og víst er að Sigurði Líndal gafst ítrekað kostur á að draga hin umstefndu meiðyrði til baka áður en að dómstólahugleiðingum kom.
Lesa meira..

His Royal Highass

29.11.06. Blaðið greinir frá því í dag, í stórkostlegri eindálkafrétt, að Davíð Oddsson “mun ekki tjá sig” um yfirlýsingu Jóns Sigurðarsonar formanns exbé um mistök og rangindi Íraksinnrásarinnar. His Royal Highass er sem sagt kjaftstopp og áreiðanlega í afar vondu skapi. Ekki aðeins sagði þessi Jón þetta heldur greindi fréttastofa Stöðvar 2 frá því á sunnudag að skoðanaskipti væru nú aftur leyfð innan Sjálfstæðisflokksins. Gagnrýni á forystu er ekki lengur dauðasynd, nú töluvert löngu eftir að Davíð steig úr hásætinu. Menn eru smám saman að átta sig á þessu og Kristján Þór Júlíusson Norðanmaður dirfðist að skjóta á varaformann flokksins og taka undir með téðum Jóni um mistök og rangindi Íraksmálsins. Enn má bæta við að eftirmenn His Royal Highass dirfast að tala við Norðmenn um varnar- og öryggismál, en á veldistíma Davíðs mátti eingöngu ræða við Kanana um slík mál og Evrópubúar ónothæfir. Maður sér Davíð fyrir sér spila blús á flygilinn hans Birgis Ísleifs í von um að hemja bræðikastið.

Nú vitum við mætavel að Davíð talar þegar hann vill tala. Það er því freistandi að álykta sem svo að nú sé í farvatninu opnuviðtal í Morgunblaðinu. Ólafur Stephensen gæti einmitt verið á förum til hans núna að taka upp boðskapinn eða kannski nýbúinn. Það er að segja ef Styrmir hefur tekið það í mál, en meira að segja það er álitamál í huga manns, eftir viðtal Evu Maríu við Styrmi Gunnarsson í Kastljósi á sunnudag. Þetta stórmerkilega viðtal staðfesti í eitt skipti fyrir öll að Styrmir er mun vandaðri og merkilegri maður en Davíð Oddsson og af allt öðru sauðahúsi. Líka Styrmir segir að Íraksmálið kalli fram meiri og meiri efasemdir um árangurinn af utanríkisstefnu Bandaríkjanna og hann segir fullum fetum að Kanar hafi svikið okkur í varnarmálum. Kannski er því opnuviðtal við Davíð ekki í farvatninu og kannski meira segja enginn annar en Blaðið að velta afstöðu Davíðs fyrir sér. Getur það verið?

Horfum á björtu hliðarnar....

28.11.06. Af því að maður stekkur allt of gjarnan út í nöldur og nagg þegar maður stingur niður penna þá finnst mér tímabært að horfa núna sem snöggvast á björtu hliðarnar. Skoða það sem kætir. Látum okkur sjá. Herinn er farinn og farið hefur fé betra. Georg W. Bush og djöflagengið hans er komið á flótta. Senn líður að tímabærum lokum ríkisstjórnarsamstarfs Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks, miðað við hvernig exbéið lætur þessa dagana. Dabbi og Dóri liðin tíð.

Hvað meira? Jólin eru að koma og þá er veturinn hálfnaður. Tottenham er á uppleið en Arsenal á niðurleið. Eiður Smári byrjaður að skora á fullu. Ég keypti bókina Magnúsar Kjartanssonar “Frá degi til dags” á 200 krónur áðan. Öppdeitaði Netið og vírusvarnirnar. Aldrei þessu vant fékk ég ekki hroll þegar frúin talaði um að mála stofuna. Svei mér ef ég slæ ekki til. Ætla að stinga upp á bleiku skýjamunstri!

Hefur hann iðrast “nóg”?

25.11.06. Eftir hrinu af úrsögnum úr flokknum, eftir harðar ályktanir ungs fólks og kvenna í flokknum og eftir gult spjald flokksformannsins steig Árni Johnsen fram og nú kvaðst hann iðrast “af djúpri einlægni” og baðst fyrirgefningar. Eiga kjósendur að trúa honum? Er hann trúverðugur? Eða er þetta of lítið, of seint?

Hann segist núna hafa brotið af sér, en talar jafnframt um hremmingar og mistök og “þann þátt sem fór úrskeiðis í hlutverki mínu fyrir bygginganefnd Þjóðleikhússins”. Þetta eiginlega kom fyrir hann. Hann talar enn sem þolandi sem lenti í hremmingum, eitthvað fór úrskeiðis. Það var eiginlega ekki honum að kenna að hann braut af sér; það var hremmingunum að kenna. Hvað skal segja? Svo rifjast upp bréfið með fúkyrðaflaumnum, sem lesið var upp á Þjóðhátíð, þegar hann fékk ekki frí frá afplánuninni til að leiða brekkusöng. Er ekki einhver fnykur forherðingar sem svífur yfir honum? Ég held það.

Sjálfstæðismenn gegn

einkavæðingu Landsvirkjunar!

24.11.06. Það virðist ekki hafa vakið mikla athygli útávið, en mér finnst það stórmerkilegt að Norð- og Austlenskir Sjálfstæðismenn eru á móti einkavæðingu Landsvirkjunar. Ég hefði aldrei þorað að giska á það. Í Fréttablaðinu á fimmtudag voru hinir 9 frambjóðendur í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Norðausturkjördæmi spurðir nokkurra lykilspurninga og þar á meðal um þessa umræddu einkavæðingu. Kristján Þór Júlíusson er hlynntur einkavæðingu Landsvirkjunar en allir hinir 8 sögðu NEI. Þeirra á meðal er Arnbjörg Sveinsdóttir. Meira segja svara 4 af 9 því til að stuðningur stjórnvalda við innrásina í Írak hafi verið mistök, en staðlaða svarið hingað til hefur verið: “Ekki miðað við þær upplýsingar sem þá lágu fyrir”. Nema þessi svör séu þá tæknileg mistök?

Útgjaldabólga ríkiskirkjunnar

24.11.06. Samkvæmt stórmerkilegri úttekt Fréttablaðsins (sl. þriðjudag) eru ríkisframlög til ríkiskirkjunnar (svokallaðrar þjóðkirkju) að vaxa ævintýralega, þótt æ minna hlutfall þjóðarinnar tilheyri þessu trúfélagi. Heildarframlög til trúfélagsins vaxa frá 1998 til 2007 úr 1,8 milljarði í 3,8 milljarða eða um 2 milljarða eða 110%. Önnur trúfélög hækka úr 62 milljónum í 205 milljónir. Af einstökum fjárlagaliðum til ríkiskirkjunnar er eftirtektarvert að útgjöld Biskups Íslands (þ.m.t. laun presta) hækka úr 582 milljónum í 1,4 milljarð eða um 136%. Þegar best lét var 93% þjóðarinnar í þessu trúfélagi en hlutfallið var komið niður í 84% fyrir tæpu ári og miðað við gríðarlega fjölgun nýbúa (t.d. kaþólskra Pólverja) má búast við því að þetta hlutfall nálgist 80% óðfluga. Er ekki kominn tími á aðskilnað?

Flóttinn mikli

24.11.06. Örvænting og flótti virðast hafa gripið um sig meðal sjálfstæðismanna vegna Árna-mála Johnsen. Skiljanlega. Maðurinn er stórkostlegt vandamál. Tilsvör Geirs Haarde hjá Þóru Arnórs í Ísland í bítið í vikunni eru ljóslega til marks um taugaveiklunina; Geir sýndi Árna þar ekki bara gula spjaldið, heldur var það orðið orange og jafnvel á leiðinni með að verða rautt. Merkingin var skýr: Iðrastu gjörða þinna og lagaðu ummælin um “tæknileg mistök” or else. Enda fáum við líklega að sjá mjög fljótlega leikrit hjá Árna þar sem hann “iðrast” mjög afbrot sín og hin “klaufalegu” ummæli. Svo fær hann dúsu; einhvern góðan slurk af þessum skyndilega stórauknu útgjöldum til samgöngumála, en það er auðvitað ekki tilviljun hversu útgjöld fjárlagafrumvarpsins eru að stórhækka og átak í samgöngumálum orðið að brýnu verkefni – á kosningavetri. Því miður sýnir reynslan að kjósendur falla fyrir svona fölskum töfrabrögðum. En verra með Árna.

Erkifjendur West Ham

23.11.06. Það er vitaskuld hið besta mál að Eggert og Björgólfur hafi keypt West Ham og nýtt “íslendingalið” orðið til. Ólíkt Eggerti hætti ég ekki að halda með Tottenham við þetta. Ég skil hann svo sem, en ég á verra með að sætta mig við ummæli hans um að West Ham og Tottenham séu erkifjendur. Spurs eiga bara Arsenal sem erkifjendur og ef eitthvað er þá hefur sérstakt samband verið milli Spurs og West Ham um árabil með tíðum leikmannaskiptum þar í milli. Í leikmannahópi West Ham eru núna minnst 4 sem koma frá Spurs; Sheringham, Konchesky, Zamora og Ethrington og til skamms tíma voru 2-3 í leikmannahópi Spurs sem komu frá West Ham, þótt nú sé þar bara Defoe held ég en Kanute nýfarinn. Af hverju er ég að skrifa um þetta, en ekki krassandi pólitík eða eitthvað slíkt? Veit það svei mér þá ekki. Þessi enska knattspyrna er undarleg árátta!

Meðvitað skemmdarverk?

22.11.06. Ég tek undir kröfur um að fram fari lögreglurannsókn á því hvernig tugmilljónatjónið varð í blokkunum á Keflavíkurflugvelli. Grunur um meðvitað skemmdarverk er fyllilega réttmætur þegar hugsað er út í fasteignamarkaðinn á svæðinu. Nú fara þessar eignir örugglega ekki á markað. Fór einhver um og breytti stillingum á krönum? Um allt land voru frosthörkur og viðvaranir í gangi og allir að verja sig fyrir skemmdum – nema þarna. Afsökunarbeiðni frá utanríkisráðherra dugar ekki. Það þarf að rannsaka þetta í þaula.

Lögmaður fyrir siðanefnd

20.11.06. Ef til vill muna sumir lesendur eftir því að ég taldi mig neyddan til að fara í meiðyrðamál gegn Sigurði Líndal. Lögmaðurinn Sveinn Andri Sveinsson tók að sér málið - einmitt, meiðyrðalögmaður Franklíns Steiner - en 23. júní sl. tapaðist það í undirrétti með sýknudómi Gretu Baldursdóttur. Dómurinn þýddi að Sigurður Líndal mátti, þrátt fyrir þá stöðu sem hann var í sem formaður óháðrar rannsóknarnefndar, ljúga upp á mig trúnaðarbroti opinberlega.

Hugur minn stóð til áfrýjunar, en að ráði Sveins Andra var ákveðið að “leggjast undir feld” fram á haust, eða þriggja mánaða áfrýjunarfrestinn. Síðan gerðist það síðla í ágúst og fram í september að ég reyndi ítrekað að ná sambandi við Svein Andra, en hann sinnti engum skilaboðum eða tölvupóstum. Á meðan ekkert heyrðist frá honum mátti ég ekki leita til annars lögmanns með málið, samkvæmt lögum og reglum. Sveinn Andri hafði ekki sagt sig frá málinu og skilað því þannig af sér. Hann hélt málinu í gíslingu.

Mér til mikillar armæðu rann áfrýjunarfresturinn út 23. september og grafalvarleg réttarspjöll urðu að veruleika. Hvers vegna Sveinn Andri stóð að þessum réttarspjöllum veit ég ekki, enda hafa engar skýringar verið reiddar fram þrátt fyrir ítrekaðar beiðnir þar um. Ég gerði strax þá kröfu að lögmaðurinn og/eða lögmannsstofa hans myndu sækja um áfrýjunarleyfi með vísan til ákvæðis þar að lútandi, sem gildir í þrjá mánuði eftir að áfrýjunarfrestur rennur út – sem sé til 23. desember.

Sveinn Andri hefur hunsað allar mínar tilraunir til að fá skýringar á þessari framkomu og réttarspjöllunum. Hvort sem það hefur verið með símhringingum, tölvupóstsendingum eða með því að hitta hann augliti til auglits.

Málið sem byrjaði með ruddaskap Sigurðar Líndal (sem beindist að starfsheiðri mínum og trúverðugleika) er því enn óafgreitt og ég fæ ekki að útkljá það með eðlilegum hætti. Ég ákvað að leggja inn kvörtun (kæru) til Úrskurðarnefndar lögmannafélagsins með tilheyrandi kröfum. Kvörtunin var lögð inn í dag, 20. nóvember 2006. Það gerði ég ekki með glöðu geði og víst er, að ég gaf Sveini Andra ótal möguleika á að bæta úr ástandinu, rétt eins og ég gaf Sigurði Líndal á sínum tíma ótal möguleika á að draga ósönn ummæli sín til baka.

Vona að þetta gangi betur hjá Steiner...

Mogginn afhjúpar ósannindi

19.11.06. Úttekt Morgunblaðsins á öryggis- og varnarmálum Íslands í sunnudagsblaðinu er stórmerkileg og þá sérstaklega uppslátturinn um áhuga Norðmanna á því að viðhafa hér “sýnilegar varnir”. Þess konar varnir sem sagt sem Kanar töldu sig ekki þurfa að viðhafa. Norðmenn vilja viðhafa þetta innan vébanda NATO. Þetta er merkilegt fyrir þær sakir einkum að núverandi ríkisstjórn (eða tveir ráðherranna) taldi enga aðra möguleika raunhæfa en að sem áfram við Kana og þá um ósýnilegar varnir.

Það er ástæða til að þakka Mogganum fyrir að afhjúpa ósannindi ríkisstjórnarinnar með þessum áþreifanlega hætti. Afhjúpa þessa misskildu hollustu við Bandaríkin og G. W. Bush sérstaklega.

Sjálfur skrifaði ég fyrir 21 ári að Ísland ætti ekki að treysta stórveldinu Bandaríkin einhliða fyrir vörnum sínum (ef þörf teldist á slíkum vörnum yfirleitt), heldur ætti varnarliðið þá að vera NATO-lið og þá með þátttöku Evrópuþjóðanna í NATO. Ég var náttúrulega langt á undan minni samtíð við þessi skrif! Og þau höfðu engin áhrif, nema þau að nokkrir íhaldsmenn urðu pirraðir, auðvitað.

Úttekt Moggans sýnir vel fram á gildi gagnrýninnar og sjálfstæðrar greiningar fjölmiðla. Til m.a. aðhalds stjórnvöldum. Fjölmiðill krufði mál sjálfstætt og útkoman varð allt önnur en framkvæmdavaldið kynnti.

Tæknilegu mistökin

18.11.06. Það er með ólíkindum hvað stuðningsfólk Sjálfstæðisflokksins í Suðurkjördæmi, stór hluti þess, ætlar að bjóða þingheimi upp á. Þingmann sem framdi einhverja alvarlegustu glæpi Íslandssögunnar og iðrast ekki nema í plati. Ummæli Árna Johnsen um “tæknileg mistök” eru hroðaleg og hann flýr þau ekki. Ummælin sýna ljóslega að þjófurinn sér ekkert athugavert við að halda áfram með fyrri iðju í framtíðinni, bara að hann passi upp á tæknina.

Það er rétt að árétta við kjósendur í Suðurkjördæmi að útstrikanir duga mjög skammt. Þær breyta engu nema yfir helmingur kjósenda viðkomandi lista séu samstíga. Kjósendur Sjálfstæðisflokksins munu því senda þjófinn iðrunarlausa á þing.

Við væntanlegum þingflokki Sjálfstæðisflokksins, að þjófnum undanskildum, blasir við það erfiða verkefni að passa upp á manninn. Fela honum ekki fjárveitingavald, hvað þá ráðherradóm. En þetta þýðir líka að það þurfi að halda þjófnum góðum. Það þarf að láta undan einhverjum af dintum hans. Damage control fræði segja að líklega sé best að byrja strax. Bráðum sjáum við því fýsileikastúdíu á göngum til Eyja. Það er líklega næsti þjófnaður Árna Johnsen; mismunurinn á draumatölunum sem hann hefur kynnt og raunverulegum kostnaði. Það er tugmilljarða pakki.

Atkvæðakaupin og fjölmiðlarnir

04.04.06. Það er mér hulin ráðgáta hvað það er sem heldur aftur af fjölmiðlum að sinna þeirri skyldu sinni að upplýsa eins og verða má þær grafalvarlegu ásakanir sem Ólafur Hannibalsson og Þjóðarhreyfingin hafa sett fram, þess efnis að Framsóknarflokkurinn hafi keypt atkvæði af nýbúum í hrönnum. Ólafur er búinn að upplýsa að rótina megi rekja til nítjánda manns á lista flokksins í Reykjavík, en það er enginn annar en Zakaria Elías Anbari verslunarmaður, sem margir þekkja úr fótboltamyndinni Africa United. Er það virkilega svo að enginn fjölmiðill hafi áhuga á að tala við Zakaria og heimildamenn meðal nýbúa um þetta? Ég heyri, og sel það ekki dýrar en ég keypti það, að Kínverskir nýbúar hafi orðið reiðir þegar þeir fréttu að Pólskir nýbúar hefðu fengið meira fyrir atkvæðin en þeir.

Þess má geta að “umframatkvæði” Framsóknar í utankjörfundaratkvæðagreiðslunni voru um 250 og þau skiptu ekki sköpum þegar upp var staðið (en hefðu þó þýtt að Björn Ingi væri síðastur inn í borgarstjórn en ekki næstsíðastur). En ásökunin um siðlaus atkvæðakaup stendur eftir – en virðist ekki tekin alvarlega af fjölmiðlamönnum. Er lýðræðið kannski lítilvægt mál?

Afleiðingar lýðræðishallans

Það er merkilegt til umhugsunar að ef Sjálfstæðisflokkurinn hefði ekki fækkað borgarfulltrúum úr 21 í 15, þá hefðu Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur í Reykjavík ekki styrk til að mynda meirihluta í borginni, heldur væru “aðeins” með 10 borgarfulltrúa. Nýi meirihlutinn er myndaður í skugga efasemda Íhaldsins um gildi virks lýðræðis.

Fyrir Villa hefði Björn Ingi ekki verið kostur, heldur hefði hann líklega orðið að semja við Ólaf frjálslynda.

Ef fækkun borgarfulltrúanna hefði ekki komið til hefðu flokkarnir þrír sem stóðu að R-listanum sömuleiðis fengið 10 af 21 borgarfulltrúa, einum fleiri en Sjálfstæðisflokkurinn (9). Samfylkingin hefði fengið 6, Vinstri grænir 3 og Framsókn (áfram) einn og Frjálslyndir hefðu komið manni númer tvö að. Sjálfstæðisflokkurinn hefði fengið 9 og þá vantað 2 menn upp á eigin meirihluta.

Af einhverjum ástæðum kaus Sjálfstæðisflokkurinn (1986, þegar Davíð var borgarstjóri) að leggja meiri áherslu á “sparnað” en að styrkja lýðræðið og var borgarfulltrúum þá fækkað. Þessi óþarfi lýðræðishalli eykur á möguleika Sjálfstæðisflokksins til að fá meirihluta borgarfulltrúa með minnihluta atkvæða á bak við sig.

Miðað við 21 borgarfulltrúa hefðu komist inn Sif Sigfúsdóttir og Bolli Thoroddsen frá Sjálfstæðisflokki, Oddný Sturludóttir og Sigrún Elsa Smáradóttir frá Samfylkingunni, Þorleifur Gunnlaugsson frá Vinstri grænum og Margrét Sverrisdóttir frá Frjálslyndum. Þetta er umhugsunarefni hvað jafnrétti kynjanna varðar. Nú komust 9 karlar inn en 6 konur, en miðað við 21 fulltrúa hefði staðan orðið 10:11 og getur jafnréttið ekki orðið meira (þegar um oddatölu er að ræða).

Skoðum aðeins lýðræðishallann í Reykjavík frá öðru sjónarhorni. Þar eru nú (að meðaltali) 4.403 greidd atkvæði á bak við hvern borgarfulltrúa, en talan væri 3.145 ef borgarfulltrúar væru 21. Í Kópavogi eru 1.357 greidd atkvæði á bak við hvern bæjarfulltrúa, talan er 1.066 í Hafnarfirði og 860 á Akureyri. Í öðrum af stærri sveitarfélögum landsins eru yfirleitt 300 til 700 greidd atkvæði á bak við hvern bæjarfulltrúa. Ef við horfum til Akureyrar blasir við að atkvæði hvers kjósanda þar vegur yfir fimm sinnum meir en atkvæði hvers kjósanda í Reykjavík. Ef við skoðum Fjarðarbyggð, þar sem 260 atkvæði eru að baki hverjum bæjarfulltrúa, blasir við að atkvæði þar vegur 17-falt þyngra en atkvæði í Reykjavík.

Meðaltalið í Kópavogi, Hafnarfirði, Akureyri, Garðabæ, Reykjanesbæ, Mosfellsbæ, Akranesi, Ísafirði, Skagafirði, Fjarðabyggð, Vestmannaeyjum og Árborg er 596 greidd atkvæði á bak við hvern bæjarfulltrúa. Það er ríflega 7 sinnum hagfelldara hlutfall en í Reykjavík. Miðað við 21 borgarfulltrúa væri munurinn “aðeins” ríflega 5-faldur.

Annar vinkill: 4.403 atkvæði á bak við hvern borgarfulltrúa í Reykjavík er meira en öll greidd atkvæði í Árborg. Ætti kannski að vera einn bæjarfulltrúi í Árborg?

Það höfðar sjálfsagt ekki til allra að fjölga borgarfulltrúum (kjörnum fulltrúum fjölgar yfirleitt ekki nema í ráðherrastólum). En nýr meirihluti í Reykjavík byggir eftir sem áður völd sín á meinbugi í kosningakerfinu. -/fþg 30. maí.

Vinstri sveifla – Turnar féllu

Úrslitin í sveitastjórnakosningunum einkenndust ekki síst af eftirfarandi:

Vinstri sveifla um landið. Útkoma Vinstri grænna og Samfylkingarinnar er mjög sterk mjög víða.

Vinstri grænir og Frjálslyndir eru sigurvegarar kosninganna. Tveggja turna tal var byggt á sandi.

Frjálslyndir eru sigurvegarar kosningabaráttunnar. Flokkurinn mældist í könnunum með 1-2% fylgi í febrúar í Reykjavík en endaði í yfir 10%. Það er geysilega góður árangur.

Framsókn er tapari kosninganna. Útkoman er afhroð og varðar ábyrgð forystu flokksins.

Framsókn í Reykjavík slapp með skrekkinn með dýrri kosningabaráttu. Björn Ingi rétt skreið inn og náði því með landsmálatilvísuninni.

Sjálfstæðismenn koma afar mismunandi út. Áföll urðu í stærstu sveitarfélögunum, en á nokkrum stöðum unnust góðir sigrar.

Sjálfstæðismenn í Reykjavík náðu ekki meirihluta fjórðu kosningarnar í röð. Eftir allt talið um endalok og viðskilnað Reykjavíkurlistans var staðan vænleg.

Sjálfstæðismenn í Reykjavík töpuðu kosningabaráttunni. Flokkurinn var að mælast í könnunum með 8-9 borgarfulltrúa fyrir 4-6 mánuðum.

Samfylkingin kemur afar mismunandi út, víða mjög sterkt. Sigrarnir eru meira áberandi en vonbrigðin og heildarniðurstaðan þokkaleg.

Samfylkingin í Reykjavík tapaði stórt í kosningabaráttunni. Flokkurinn var að mælast í könnunum með 6-7 borgarfulltrúa fyrir 4-6 mánuðum.

Hvað skal kjósa?

Hvað skal kjósa í komandi borgarstjórnarkosningum? Það er sjálfsagt að hjálpa óákveðnum kjósendum valið. Þeir ættu að fara yfir eftirfarandi spurningar og svara fyrir sig:

Hverjir bera ábyrgð á biðlistum dauðans í heilbrigðisþjónustunni?

Hverjir boða og hækka þjónustugjöld (notendagjöld) fyrir heilbrigðisþjónustu og skólagjöld fyrir framhaldsnám?

Hverjir hyggjast einkavinavæða RÚV?

Hverjir fækkuðu borgarfulltrúum í Reykjavík og juku þannig á lýðræðishallann?

Hverjir bera ábyrgð á hrikalegri skerðingu framkvæmdasjóðs aldraðra?

Hverjir fylla ganga sjúkrahúsanna af sjúklingum vegna nísku í fjárveitingum?

Hverjir bera ábyrgð á ört vaxandi stéttaskiptingu?

Hverjir hækka skatta og gjöld á láglaunafólki en veitir auðfólki skattafríðindi?

Hverjir bera ábyrgð á versnandi kjörum aldraðra og öryrkja?

Hverjir einkavinavæða almannaþjónustuna?

Hverjir bera ábyrgð á kjaralegum og félagslegum undirboðum á vinnumarkaðinum?

Hverjir bera ábyrgð á einokunarþróuninni í kvótaeign í sjávarútvegi með tilheyrandi byggðaröskun?

Hverjir hafa tilhneigingu til að hlera síma pólitískra andstæðinga sinna?

Hverjir raða frændum og vinum í Hæstarétt?

Hverjir halda uppi háu matvælaverði með ofurverndarstefnu í landbúnaðarmálum?

Hverjir vilja íslenskan her og íslenska leyniþjónustu og hvers vegna?

Hverjir bera ábyrgð á sívaxandi þörf fyrir félagslega aðstoð fyrir hver jól?

Hver sagði: “Maður getur ekki alltaf farið með sætustu stelpunni á ballinu, en stundum kannski eitthvað sem gerir sama gagn”?

Hverjir bera ábyrgð á fokdýru lyfjaverði á Íslandi?

Hverjir bera ábyrgð á óþolandi vinnuálagi og undirmönnun á Landspítalanum?

Hverjir ætla að einkavinavæða neysluvatn á Íslandi?

Hverjir fóru með Ísland í Íraksstríð?

Hverjir hunsa yfirleitt úrskurði Umboðsmanns Alþingis?

Hverjir eru að rústa félagslega íbúðalánakerfinu?

Í hvaða flokki er Eyþór Arnalds?

Í hvaða flokki er Hannes Hólmsteinn Gissurarson?

Í hvaða flokki er Pétur H. Blöndal?

Í hvaða flokki er Kristinn Björnsson?

Stórskrítin stétt

15.4.06. Ég hef á undanförnum mánuðum og árum oft hugsað til þess hversu skrítna stétt íslenskir blaða- og fréttamenn mynda. Eða mynda ekki. Aldrei hafa fleiri félagar tilheyrt Blaðamannafélagi Íslands (um 600) og sjaldan hefur fjölmiðlaflóran verið fjölbreyttari. Tækninni fleygir fram og aldrei hafa vopnin verið beittari. Umræðan um starfið hefur aldrei verið meiri í samfélaginu – en blaðamanna í millum hefur hún kannski aldrei verið minni. Aðsókn félagsmanna að umræðufundum BÍ hefur varla í annan tíma verið lakari og þátttaka i faglegri umræðu á vefsíðu BÍ er í lágmarki. Í lokaverkefni mínu í meistaranáminu í blaða- og fréttamennsku hef ég orðið var við afar takmarkaðan áhuga jafnvel reyndustu félagsmanna til að tjá sig um starfið, eðli þess og vinnubrögð og frammistöðu félagsmanna. Tilefnin til blómlegra skoðanaskipta blasa allsstaðar við; fjölmiðlalög, tækninýjungar, möguleikar Netsins, nýir fjölmiðlar, Bubba-dómar og aðrir dómar, tjáningarfrelsið og friðhelgi einkalífsins, nafn- og myndbirtingar, siðareglur og siðanefndarúrskurðir og áfram mætti telja – mikilvæg fagleg umfjöllunarefni hrannast upp og þeim mun háværari verður þögnin.

Þetta er í raun með ólíkindum, að eftir því sem álitamálunum fjölgar þeim mun minni eru skoðanaskiptin.

Burt með biðlista hinna þjáðu!

Svokölluð Jónínunefnd (Bjartmarz) hefur skilað af sér skýrslu þar sem meðal annars er lagt til að umræða fari fram um hvort leyfa eigi hinum efnameiri í landinu að kaupa sér heilbrigðisþjónustu sem hinum efnaminni stendur ekki til boða (nema þá eftir langtíma óþarfa þjáningar á biðlistum). Ég fordæmi þessar hugmyndir og tel að allt eins megi ræða hvort ekki sé eðlilegt að fólk með flokksskírteini frá stjórnarflokkunum fái betri heilbrigðisþjónustu en aðrir.

Það er einhver undarleg bábilja í gangi um að heilbrigðisútgjöld séu orðin að svo miklum bagga í samfélaginu að það þurfi að grípa til einhverra (sem ég kalla) örþrifaráða ofan á niðurskurð og sparnað, svo sem stórhækkun sjúklingagjalda og stóraukinn verkefnaflutning til einkaaðila. Það er svo mikil þvermóðska í gangi hjá ráðamönnum að þeir skirrast ekki við að láta hundruð og þúsundir sjúklinga þjást að óþörfu á biðlistum eftir heilbrigðisþjónustu og þá vænti ég í skjóli kenninga um að það verði að halda aftur af vexti heilbrigðisútgjalda. Til að hræða okkur til hlýðni er því slengt fram að þjóðin sé að eldast og að það þurfi að bregðast við.

Það getur vel verið að eftir einhver ár og líklega áratugi verði þjóðin að meðaltali orðin svo og svo gömul og lúin. En það réttlætir ekki að biðlistar dagsins í dag séu afgreiddir með eðlilegum hætti og fólki þjónað strax sem t.d. bíður og þjáist á biðlistum eftir bæklunaraðgerðum. Á síðasta ári var ríkissjóður gerður upp með 91 milljarðs króna “hagnaði” og það tæki ekki nema líklega 1-2% af þessum hagnaði að hreinsa burt slíka biðlista. Það þarf enginn að kaupa sig framfyrir – fjármagnið er til og við búin að borga fyrir þessa samfélagsþjónustu. Burt með biðlistana strax! Linið þjáningarnar strax! Ef þetta á virkilega að heita spurning um forgangsröðun þá segi ég: Greiðum erlendar skuldir ríkisins hægar niður og björgum hinum þjáðu. Tökum upp hátekju- og stóreignaskatta að nýju og björgum þeim þjáðu!

Óhjákvæmilegur vöxtur heilbrigðisútgjalda vegna aldurssamsetningar þjóðarinnar er framtíðarmúsík sem við tökum smám saman á, ef þessar bollaleggingar eru þá réttar á annað borð. Sem ég efast um.

-/ fþg 13. mars 2006

Beðið eftir næstu kreppu?

Reykjavík, 29. janúar 2006. Það hefur ríkt nokkuð fjörug umræða undanfarið um skattbyrði á Íslandi og þá aðallega um hvort hún hafi aukist eða minnkað á undanförnum árum. Mér finnst að í þessari umræðu hafi Stefán Ólafsson prófessor flett ofan af þeim pólitíkusum sem reynt hafa að halda því fram að þróun skattkerfisins hafi verið láglaunafólki hagfellt. Þúsundum saman greiða landsmenn nú skatta sem áður voru skattlausir eða skattalágir vegna stöðu sinnar við botn launapíramídans. Það sem stjórnarherrarnir neita að ræða í þessu máli er sú staðreynd að það er búið að fjölga skattgreiðendum umtalsvert með lækkandi skattleysismörkum, en efnafólkið, ekki síst nýju auðjöfrarnir, hafa fengið sérstakan afslátt með lækkun eða niðurfellingu hátekjuskatts og stóreignaskatts (sá síðarnefndi var meðal annars kallaður “ekknaskattur” en var greiddur af fólki eins og Kjartani Gunnarssyni). Bilið milli hinna hæst- og lægst launuðu í landinu hefur aldrei verið meira og er það meðvituð stjórnarstefna. Rétt eins og sú meðvitaða stjórnarstefna að svelta ríkisfyrirtæki og -stofnanir og gera þeim erfitt fyrir að sinna hlutverki sínu – sem liður í herferð fyrir einkavæðingu sömu fyrirtækja/stofnana. Ég nefni sem dæmi að það er hreint og beint ekkert að hinu opinbera íslenska heilbrigðiskerfi sem viðeigandi fjárveitingar myndu ekki leysa. Það þarf ekki áþvingaða breytingu á rekstrarforminu.

Samkvæmt frétt í Fréttablaðinu á dögunum var ríkissjóður rekinn á síðasta ári með 91 milljarðs króna “hagnaði”. Ríkissjóður beinlínis er löðrandi af peningum. Hluti af því kom af sölu Símans, en “hagnaðurinn” var samt tugir milljarða fyrir utan þá sölu. Mjög eðlilegt er að nota vænan hluta af “hagnaðinum” í að lækka skuldir og yfirþyrmandi “gróða” má nota til að lækka skatta, ekki síst hækka skattleysismörkin. En hinn yfirþyrmandi gróði “Báknsins” þýðir líka að það er meðvituð stjórnarstefna að kippa ekki í liðinn þeim mörgu vandamálum sem blasa við þeim sem minnst mega sín í samfélaginu. Hér vil ég nefna allt það þjáða fólk sem fær að dúsa á biðlistunum í heilbrigðiskerfinu. Með einu pennastriki um áramótin gat Jón Kristjánsson beitt sér fyrir því að stytta biðlista eftir bæklunaraðgerðum “allnokkuð”. Hann átti að hafa pennastrikið feitara. Í mínum huga gefur það augaleið að það á frekar að hafa “hagnað” ríkissjóðs minni og sinna fólki sem þjáist á biðlistum. Það á að hreinsa út þessa biðlista meðan við getum, meðan ríkissjóður er löðrandi í peningum, meðan það er góðæri – það á ekki að bíða eftir samdrætti og kreppu, þegar við þurfum fyrir alvöru að spara. Hvenær ætlum við að tryggja fé í nauðsynlegar læknisaðgerðir sárþjáðs fólks? Hvenær ætlum við að tryggja viðunandi fjölda plássa á hjúkrunarheimilum? Hvenær ætlum við að taka á hinum mikla vanda sem fólgin er í því að tugir unglinga eru á biðlista eftir meðferð og greiningu? Í næstu kreppu? fþg

Fyrir 20 árum skrifaði ég: "Í varnar- og öryggismálum erum við sem sé nær einhliða upp á Bandaríkin komnir, en verðum mest lítið varir við þátttöku annarra samstarfsaðila í NATO. Þetta finnst mér varhugavert: Að treysta einhliða á öflugasta stórveldi jarðarinnar. Mér er kunnugt um að í upphafi hafi það komið til álita að hér á landi yrði raunveruleg NATO-stöð, sem ég nefni svo, það er að segja að hér yrði varnarlið, sem ekki síður yrði mannað hermönnum frá Noregi, Danmörku, Bretlandi, V-Þýskalandi o.s.frv. og ég vil einmitt að rykið sé dustað af þessari hugmynd".

Einhver allra skrítnasta útsíðu uppsláttarfrétt sem ég hef séð er í sunnudags Mogganum í dag (27. nóvember). Stórfrétt um að hópur Íslendinga ætli að byggja golfvöll í Búlgaríu. Ég hefði kannski fundið stað fyrir svona frétt á neðri hluta blaðsíðu 6 – get ómögulega talið þetta stórmerkilega “útrás”. Annað mál ef við værum að byggja flugvöll á Cayman Islands eða íþróttahöll á Indlandi. Kannski er það bara ég.

Það gerist ekki oft að ég tek undir með Hannesi Hólmsteini Gissurarsyni. Hingað til höfum við ekki verið sammála um nokkurn skapaðan hlut nema að aðskilja beri ríki og kirkju. En lagaklækir Jóns Ólafssonar gegn Hannesi eru mér á móti skapi. Ég er sammála um að þar hafi Jón vegið úr launsátri. Þrátt fyrir pólitíska andstöðu mína við Hannes þá skal ég verja málfrelsi hans fram í rauðan dauðann. Reyndar vil ég að Hannes fái að tala sem mest og verst, einkum fyrir kosningar, en því miður þagga sjálfstæðismenn þá alltaf í honum. Áfram Hannes!

Hitt er annað mál að í málastappinu vegna Jóns Ólafssonar getur Hannes mikið til sjálfum sér um kennt. Hannes er ósvífinn og óforskammaður. Hann er Karl Rove Íslands og á litla virðingu skilið eftir öll þau skítajobb sem hann hefur tekið að sér. Dómurinn gegn honum í Bretlandi er útivistardómur og á það ber að líta. Hannes hunsaði málið og það kom honum um koll. Ömurleg er tilraun hans til að skella skuldinni á Háskóla Íslands. En Hannes er saklaus af því að hafa meitt Jón Ólafsson. Hannes hefur fyrst og fremst meitt sjálfan sig.