Ræturnar

Sléttuhreppur á norðanverðum Vestfjörðum var nyrsti hreppur landsins, hann takmarkaðist af úthafinu í vestur og norður og af Ísafjarðardjúpi og Jökulfjörðum að sunnan og suðaustan. Aðeins einn hinna fimm Jökulfjarða tilheyrði Sléttuhreppi, Hesteyrarfjörður, hinir tilheyrðu Grunnavíkurhreppi. Hreppamörk í Jökulfjörðum voru við Lás, nes sem er á milli Hesteyrarfjarðar og Veiðileysufjarðar, og að norðan á Sigmundarhjalla á Hornbjargi. Sunnanvert í mynni Jökulfjarðanna er lítil vík sem nefnist Grunnavík, öndvert henni að norðan gengur fram lítið nes og stendur þar bærinn Slétta sem hreppurinn dró nafn sitt af. Slétta var ein mesta kostajörð hreppsins og fór í eyði árið 1947.
Í dag tilheyrir fyrrum Sléttuhreppur Ísafjarðarbæ.

Stærsta víkin í Sléttuhreppi er Aðalvík og liggur hún í vestur, yst á kjálkanum sem tilheyrir Hornstrandafriðlandi. Hún er sex til sjö km á breidd og álíka löng og horfir víkin til norðvesturs á móti úthafinu. Að sunnan afmarkast hún af fjallinu Rit en að norðan af háu fjalli sem kallast Látrafjall. Undir því er sérkennileg hvilft sem kallast Kvíin. Slíkar hvilftir eða skálar má finna víða á Vestfjörðum. Hún hefur myndast undan svokölluðum skálarjökli sem hreyfist stöðugt í hringi. Þar sem þetta gerist við ströndina líkjast skálarnar helst stuttum dölum. Við þessa hamraskál kenndi Þuríður sundafyllir Kvíarmið í Ísafjarðardjúpi. Norðan við víkina eru Látrar og sunnantil er Sæból. Utan Látra verður hlíð þessi sæbrött og nefnist Straumneshlíð en ysti oddi fjallsins er lítið nes sem Sraumnes heitir Fyrir botni víkurinnar eru fjórir dalir. Staðardalur er syðstur, þá Þverdalur, Miðvíkur og Stakkadalur. Norðan Straumness er Rekavík, lítil vík með töluverðu undirlendi. Þar er allstórt vatn. Norðaustan Rekavíkur er fjallið Hvesta og aðskilur það víkina frá Fljóti.

Á Látrum og Sæbóli mynduðust vísar að þorpum í tengslum við sjósókn og útgerð og byggðist afkoma íbúanna á gjafmildi sjávarins ásamt landbúnaði. Byggðin á Látrum er á svonefndu Látranesi. Þar var fyrst byggt 1878 eftir að skriðuföll þrengdu að gamla bæjarstæðinu innar undir fjallinu. Árið 1920 voru búsettar þar 18 fjölskyldur, alls um 110 manns. Þar var byggður barnaskóli um aldamótin 1900. Sími kom á Hesteyri árið 1922 og símalína var lögð sama ár þaðan að Látrum og 1939 að Sæbóli.
Síðasti ábúandinn á Látrum flutti þaðan árið 1952.

Í Rekavík bak Látur er stórt stöðuvatn, Rekavíkurvatn. Milli sjávar og vatns er örmjór bogadreginn sjávarkambur. Gengur brimið yfir kambinn og er rekaviður, sem skolar yfir hann á fjörum, fram með öllu vatninu. Töluverð silungsveiði er í Rekavíkurvatni.
Rekavík fór í eyði árið 1947 er 11 manns fluttu þaðan.

Allar menningarþjóðir telja sig þurfa að þekkja fortíð sína. Án vitneskju um fortíðina er nútíminn tómur og merkingarlaus. Í viðleitni við að skilja nútímann er nauðsynlegt að afla sér vitneskju um liðna tíð og reyna að efla skilning sinn á henni.
Saga þeirra sem hér er skráð gefur okkur skilning á því hvernig forfeðrum okkar tókst við erfiðustu skilyrði að lifa öld fram af öld á ströndinni við ysta haf.

Í Sléttuhreppi barðist fólk við óblíða náttúruna og svaðilfarir bæði til lands og sjávar. Byggðin í Sléttuhreppi eyddist smátt og smátt á árunum 1940 - 1950 og fór endanlega í eyði 1. nóvember árið 1952. Síðasti ábúandinn var Sölvi Betúelsson frá Hesteyri, hafði hann búið þar einn um tveggja ára skeið ásamt konu sinni og vinnukonu.

Sagan er rakin. Sagt er frá lífsháttum fólks og hvernig lífið tók breytingum í tímanna rás. Ljóð verða birt og frásagnir fólks.

Ef þið viljið fræðast meira um hvernig fólk lifði og bjó á Íslandi fyrr á tímum þá eru hér góðar upplýsingar:
Torfbæir í Netheimum

Það er engin leið að hamingjunni, hamingjan er leiðin. Elskaðu það sem þú ert að gera einmitt núna.

Ég hef nú ekki skrifað inn á, bætt við eða lagfært neitt á þessari vefsíðu í langan tíma. ég held að ég fari bara nokkuð rétt með að það séu komin heil tvö ár síðan eitthvað nýtt birtist hér. Mér þykir það ósköp leiðinlegt að svo skyldi fara og nú hef ég í hyggju að gera bragarbót þar á.

Margt hefur að sjálfsögðu breyst á þessum tveimur árum í ættarsögunni og svo kannski langar mig líka til að deila frekari fróðleik og gullkornum með ykkur.

Fyrirsögnin á þessari blaðsíðu gefur til dæmis tóninn að nýjum gildum sem gott væri að skoða núna þegar við tökumst á við nýjar aðstæður á Íslandinu okkar eftir stóra kjaftshöggið sem að okkur var rétt á haustmánuðum og á ég þá að sjálfsögðu við bankahrunið og allt sem því hefur fylgt.

Ég hef þó þá skoðun þrátt fyrir allt að endirinn verði sá að þetta komi okkur allt til góða þar sem við þurfum á slíkum stundum oft að skoða okkur nær og sjá að kannski var allt það sem við vorum farin að telja eðlilega þróun bara alls ekkert rétt og við vorum meira en okkur var hollt farin að fjarlægjast okkar mannlegu, góðu gildi

Gestabókin hefur því miður ekki virkað í langan tíma þar sem óðir auglýsendur voru ólmir í að koma sínu að og gestabókin hætti að virka sem skyldi. Ég tel mig vera búna að hreinsa það út sem stóð okkur fyrir þrifum og hlakka til að heyra í ykkur aftur.

Endilega sendið mér líka tölvupóst bara til að láta heyra í ykkur, til að gefa ábendingar, upplýsingar eða eitthvað annað skemmtilegt.

Það er svo margt yfirþyrmandi sem heyrist í fjölmiðlunum þessa dagana svo ekki veitir af að imra á því sem gleðilegt og upplyftandi er. Í fréttum Stöðvar 2 var, inn í miðjum fréttatíma, sögð frétt af Þjóðverjum sem eru hér á landi til samræðna við stjórnvöld. Þjóðverjar þessir höfðu lent í hrakningum í viðskiptum við útrásarfrömuðina íslensku og voru hingað komnir til viðræðna við stjórnvöld um sín mál. En þeir voru líka komnir til þess að láta gott af sér leiða til íslensku þjóðarinnar og fóru af þeirri ástæðu í heimsókn til Mæðrastyrksnefndar og færðu þeim peningagjöf til þess að dreifa út til þeirra sem verst eru staddir hér á landi vegna bankahrunsins. Þetta kalla ég öðlinga. Þessari frétt var ekki gefin mikil athygli af fréttastofunni fannst mér, inni í miðjum fréttatímanum og ekki mikill tími gefinn. Við þurfum á því að halda að heyra svona jákvæðar og upplyftandi fréttir það hjálpar svo sannarlega að sjá vonarglætu í öllum þessum niðurrífandi fréttatali sem dynur yfir á hverjum degi. Grípið gullkornin sem leynast allstaðar ef vel er að gáð.

02/06/2009 23:31